Edinilen bilgilere göre Akçay’ın görevden ayrılmasının yaş haddi ve görev süresi kapsamında gerçekleştiği belirtiliyor. Ayrılık, yaklaşan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesinde gerçekleştiği için dikkat çekti.

Akçay’ın isminin TCMB’nin yönetim kadrosu listesinden çıkarıldığı görülürken, yerine yapılacak olası atamaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Görev süresi boyunca para politikası değerlendirmeleriyle öne çıkan Akçay’ın ayrılığı sonrası PPK’nın yeni yapısının nasıl şekilleneceği ekonomi çevrelerinde takip ediliyor.

Borç ödeme süresi uzatıldı

31 Mart 2026 olarak belirlenen sigorta prim ve diğer borçların son ödeme tarihi, MOSIP altyapı güncellemeleri nedeniyle 7 Nisan 2026 saat 23:59’a kadar uzatıldı. Bu tarihe kadar yapılacak ödemeler, yasal süresi içinde yapılmış sayılacak. Böylece sigorta prim teşvik ve desteklerinden kesintisiz yararlanılabilecek, gecikme cezası veya zammına maruz kalınmayacak ve yapılandırma ödeme planları ihlal edilmeyecek.

Üretim maliyetleri ve çiftçinin kaybı

Sadece fidesini 5 liradan alıp üretim yapan çiftçiler, gübre, ilaç, tarla işleme ve mazot gibi diğer giderleri de eklediklerinde bu sezon kar etmeyi beklerken hesapları tutmadı. Geçen yıl tüccarın peşlerinden ayrılmadığını belirten üreticiler, bu yıl beyaz lahanaya alıcı bile çıkmadığını dile getirdi. TÜİK’in 2024–2025 dönemindeki üretim tahminlerine göre beyaz lahana üretiminde büyük bir değişiklik olmadı ve 635 bin ton olarak gerçekleşti.

Tarlada çürüyor

Buna rağmen Bursa’nın Yenişehir ilçesinde alıcısı çıkmadığı için dönümlerce beyaz lahana tarlada çürüdü. Birçok üretici maliyeti olan 8 liraya bile bırakmaya razıydı; ancak alıcı gelmedi. Üreticide fiyat yüzde 40 ucuzlamasına rağmen pazarda lahana tanesi 100 liraya kadar yükseldi. Sonuç olarak ne üretici kazanabildi, ne de tüketici yeterli ürüne uygun fiyattan ulaşabildi.

Dijitalleşme yatırım alışkanlıklarını değiştiriyor

Küresel ekonomik belirsizlikler ve yatırım araçlarına olan ilginin artması, altın yatırımında yeni bir dönemi beraberinde getiriyor. Geleneksel olarak bankalar ve kuyumcular üzerinden yapılan altın alım-satım işlemleri, artık hızla dijital platformlara taşınıyor. Yatırımcı davranışları da bu süreçle birlikte belirgin şekilde değişiyor.

Online altın satış platformlarında güven unsurunun yanı sıra analiz araçları, fiyat trendlerinin görselleştirilmesi ve bilgilendirici içerikler yatırımcıların kararlarını etkiliyor. Bazı platformlar kullanıcılarına piyasa yorumları ve eğitim içerikleri sunarken, dijital topluluklar aracılığıyla deneyim paylaşımı imkânı da sağlıyor. Gram altın, külçe ve sertifikalı ürünler online satışlarda öne çıkarken, ürün bilgisi ve fiyatlandırmanın şeffaf sunulması yatırımcı güvenini artırıyor.

“Yatırımcılar artık güveni önceliklendiriyor”

Altın Anne e-ticaret platformu Kurumsal İletişim Sorumlusu Ecem Karaman, yatırım alışkanlıklarındaki değişime dikkat çekerek, “Yatırımcılar artık yalnızca hızlı işlem yapmak istemiyor; tüm sürecin güvenilir ve şeffaf olmasını bekliyor. Online yatırım kanalları, bu beklentilere yanıt verebildiği ölçüde tercih ediliyor” dedi.

Karaman, dijital kanallar üzerinden altın satış platformlarının sayısının arttığını ve açık fiyatlandırma ile detaylı ürün bilgisi sunmanın kullanıcı güvenini güçlendirdiğini vurguladı. Sektör temsilcileri de dijitalleşmenin sadece işlem yöntemlerini değil, yatırımcı davranışlarını da dönüştürdüğünü belirtiyor. Altın, güvenli liman olma özelliğini korurken, yatırımcıların dijital platformlardan beklentisi her geçen gün artıyor.

Serbest piyasada gram altın, çeyrek altın, yarım altın ve ons altında görülen fiyat hareketleri, düşüş eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.

Bigpara verilerine göre, bugün gram altın, önceki işlem dönemlerine kıyasla daha düşük seviyelerde işlem görüyor. Benzer şekilde çeyrek altın ve uluslararası piyasalarda takip edilen ons altın fiyatları da yatırımcı beklentileri doğrultusunda gerileme eğilimi sergiliyor.

Altın fiyatlarındaki bu hareketlilik, dolar ve küresel piyasalardaki faiz beklentileri ile güvenli liman talebinde yaşanan değişimlerin etkisiyle şekilleniyor. Analistler, önümüzdeki günlerde küresel ekonomik veriler ve merkez bankası kararlarının altın fiyatları üzerinde belirleyici olabileceğine dikkat çekiyor.

Altın yatırımcıları için bu düşüş trendinin devam edip etmeyeceği, küresel jeopolitik gelişmeler ve makroekonomik göstergelerle ilgili haber akışına bağlı olarak yakından izlenecek

Bugün itibarıyla piyasalarda ABD doları (USD/TRY) ve euro (EUR/TRY) başta olmak üzere birçok para biriminin TL karşılığı Merkez Bankası’nın belirlediği gösterge niteliğindeki değerler üzerinden şekilleniyor. Son veri setine göre dolar kuru yaklaşık 43,34 TL, euro kuru ise yaklaşık 51,70 TL civarında işlem görüyor.

Bu gelişmeler, dövizle ticaret yapan firmalar, yurtdışı ödemeleri olan kişiler ve tasarrufunu dövizde değerlendiren bireyler için önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Kur seviyelerindeki değişimler aynı zamanda üretici ve tüketici fiyatları üzerindeki etkileriyle de ekonomik gündem yaratıyor.

Analistler, kurların seyrinin küresel ekonomik göstergeler, para politikaları ve jeopolitik riskler gibi faktörlerden etkilendiğine dikkat çekiyor. Vatandaşlara ise özellikle döviz işlemlerinde güncel kurları anlık takip etmeleri ve finansal kararlarını bu doğrultuda almaları öneriliyor.

Tüketici eğilim anketi sonuçlarına dayanan endeks, hanehalkının mevcut ekonomik durumu ve geleceğe yönelik beklentilerini yansıtıyor. Mart ayında yaşanan düşüş, vatandaşların ekonomik görünüme ilişkin beklentilerinde sınırlı bir zayıflamaya işaret etti.

Ekonomistler, endeksin 100’ün altında kalmaya devam etmesinin, genel tüketici güveninde temkinli seyrin sürdüğünü gösterdiğini belirtiyor.

İşten çıkarmalar markalara göre dağıtılacak

İşten çıkarmaların büyük bölümü, 35 bin kişi ile ana marka Volkswagen binek araç biriminde gerçekleşecek. Audi’de 2029’a kadar 7 bin 500, Porsche’de ise geçici işçiler dahil 3 bin 900 pozisyonun kapatılması planlanıyor. Kesintilerin çoğunun gönüllülük esasına göre, erken emeklilik teşvikleri ve kıdem tazminatı paketleri yoluyla yapılması hedefleniyor.

Maliyet baskıları ve rekabet şirketi zorluyor

Volkswagen CEO’su Oliver Blume, Çinli rakiplerin elektrikli araç pazarındaki baskısı, ABD’nin uyguladığı gümrük vergileri ve yüksek üretim maliyetlerinin şirketi zorladığını belirtti. Blume, Avrupa pazarında Çinli üreticilerin fiyat rekabetiyle karşı karşıya olduklarını ve maliyet tarafında yoğun bir çalışma ihtiyacı bulunduğunu vurguladı.

Finansal göstergelerde sert düşüş

Volkswagen Grubu’nun 2025 faaliyet karı, ABD gümrük tarifeleri, Çin’deki rekabet ve Porsche’deki stratejik dönüşüm nedeniyle yüzde 54 düştü. Satış geliri 322 milyar avroya gerilerken, faaliyet karı 8,9 milyar avro, net karı ise 6,9 milyar avro olarak gerçekleşti. Kar marjı yüzde 5,9’dan yüzde 2,8’e inerken, araç teslimatları 9 milyon 22 bin adede geriledi. Çin pazarındaki teslimatlar ise yüzde 6 azaldı.

Yedi fonksiyon tek çatı altında

45 bin metrekarelik arazi üzerinde yükselen proje, toplam 360 bin metrekarelik inşaat alanına sahip. Orion; konut, rezidans, 5 yıldızlı otel, ofis, mağaza, restoran ve özel hastane olmak üzere yedi farklı kullanım alanını bir araya getiriyor.

Konut seçenekleri 1+1 residence dairelerden başlayarak 4+1 dairelere, 5+1 ve 6+1 penthouse tiplerine kadar uzanıyor. Projede ayrıca garden residence seçenekleri de yer alıyor.

Orion bünyesinde yer alacak 5 yıldızlı otelin, Marriott International çatısı altındaki Le Méridien markasıyla hizmet vermesi planlanıyor. Otel bloğundaki rezidanslarda isteğe bağlı concierge hizmeti sunulacak.

Projede yaklaşık sekiz dönümlük alan özel hastane için ayrıldı. 53 bin metrekarelik zemin üzerinde planlanan hastane, sağlık fonksiyonunu projeye entegre eden tamamlayıcı bir unsur olarak tasarlandı.

İki etapta tamamlanacak

Proje iki etap halinde geliştiriliyor. Ön satışa çıkan ilk etabın Eylül 2028’de tamamlanması hedeflenirken, ikinci etapta yer alan konut, otel, özel rezidans ve ofis alanlarının Haziran 2029’da teslim edilmesi planlanıyor.

Mimari tasarımı Tago Mimarlık tarafından hazırlanan projede 26 bin metrekarelik yeşil alan yer alıyor. Yapının, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve uluslararası yüksek yapı standartlarına uygun olarak performans bazlı mühendislik yaklaşımıyla tasarlandığı bildirildi. 250 metreye kadar derin sondaj çalışmaları yapılırken, 50 metreyi bulan baret kazık uygulamaları ve kapsamlı zemin iyileştirme süreçleri gerçekleştirildi. Taşıyıcı sistem denetimi uluslararası mühendislik firması Thornton Tomasetti tarafından yürütüldü, rüzgar analizleri ise yurt dışındaki rüzgar tüneli testleriyle tamamlandı.

Yeni merkez vurgusu

Orion’un yer aldığı MİA (Merkezi İş Alanı), yaklaşık 470 hektarlık planlı bir gelişim alanı olarak kurgulandı. Bölgenin finans, teknoloji, sağlık ve hizmet sektörlerinin yoğunlaşacağı çok fonksiyonlu bir şehir merkezi olarak şekillenmesi öngörülüyor.

Yoğun talep nedeniyle Orion deneyim ofisinin haftanın yedi günü saat 22.00’ye kadar açık olacağı duyuruldu. Proje, İzmir’in yeni merkezinde konumlanan en iddialı yatırımlardan biri olarak gösteriliyor.

Motorine planlanan zam iptal edildi

Dün akşam saatlerinde, küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle motorinin litre fiyatına yaklaşık 6,69 TL zam yapılacağı ve bu artışın 4 Mart Çarşamba gece yarısından itibaren yürürlüğe gireceği gündeme gelmişti. Ancak sektör kaynaklarından edinilen yeni bilgilere göre, bu zam kararı son anda geri çekildi.

Söz konusu artışın sadece gaz yağı ürünlerine yansıtılacağı, motorin grubunda pompaya herhangi bir fiyat artışının uygulanmayacağı bildirildi. Böylece motorin fiyatları, gece yarısı itibarıyla mevcut seviyelerinde kalacak.

Piyasa beklentisi

Orta Doğu’dan gelen haberler ile birlikte Brent petrol gibi enerji ürünlerinin fiyatında yaşanan yükseliş, akaryakıt piyasalarında belirsizlik yaratmıştı. Bu durum, akaryakıt kullanıcılarını zam söylentileriyle akaryakıt istasyonlarına çekmiş, bazı bölgelerde kuyruklara yol açmıştı.

Ancak son gelen iptal kararı, sürücüler ve ekonomi çevreleri için kısa vadede bir rahatlama olarak değerlendirildi. Piyasa uzmanları, bu tür kararların tüketici üzerindeki etkisinin yüksek olduğunu ve ilerleyen günlerde de dünya petrol fiyatları ile döviz kuru gibi dış faktörlerin takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Güncel Döviz Kurları (Sabah Açılış – Serbest Piyasa)

USD / TL (Amerikan Doları): ~43,98 TL

EUR / TL (Euro): ~50,98–51,17 TL

GBP / TL (İngiliz Sterlini): ~58,47–58,86 TL

🇨🇭 CHF / TL (İsviçre Frangı): ~56,30–56,33 TL

(Veriler sabah saatlerinde serbest piyasa verilerine göre derlenmiştir.)

Piyasalarda ne oluyor?

Dolar/TL kuru, güne önceki kapanış seviyelerine yakın ve hafif yükselişle başladı. Bu durum, TL üzerinde dış piyasalardaki hareketler ve küresel belirsizliklerin etkisinin sürdüğünü göstermekte.

Euro/TL ise güne nispeten sakin bir seyirle giriş yaptı, TL karşısında sınırlı değişiklikler görüldü.

Sterlin/TL kurunda da büyük bir dalgalanma yok; kur sabah saatlerde hafif düşüş eğiliminde görülebiliyor.

Paritelerde piyasa gündemi

Döviz kurlarındaki hareketlilik, küresel piyasa parite verileriyle de destekleniyor. Örneğin Euro/Dolar paritesi hafif aşağı yönlü seyrederken, Sterlin/Dolar paritesi de küçük düşüş gösteriyor.

Güncel Altın Fiyatları (Serbest Piyasa – Bugün)

Gram Altın:

Alış: 7.303,78 TL

Satış: 7.304,85 TL

Çeyrek Altın:

Alış: 12.089,00 TL

Satış: 12.294,00 TL

Cumhuriyet Altını:

Alış: 48.215,00 TL

Satış: 48.919,00 TL

Ons Altın:

Alış: 5.157,69 $

Satış: 5.158,66 $

(Bu fiyatlar, günün erken saatlerinde piyasalardan alınan verilerdir.)

Altında ne oluyor?

Bugün altın fiyatlarının hareketi kısa vadede dalgalı bir seyir izliyor. Küresel piyasalarda belirsizliklerin sürmesi ve yatırımcıların güvenli liman talebinin devam etmesi, altın fiyatlarını etkiliyor. Özellikle gram altın ve çeyrek altın gibi yerel piyasa enstrümanları, Dolar/TL kurundaki dalgalanma ve ons altın fiyatına paralel hareket ediyor.

Bazı piyasa analistleri, bugün altın fiyatlarındaki sert dalgalanmanın küresel gelişmelerle bağlantılı olduğunu belirtiyor; bu gelişmeler altında yükseliş baskısı yaratabiliyor.

Buna göre 3 Mart 2026 Salı gecesi itibarıyla pompaya yansıyacak zamlar şu şekilde bekleniyor:

Motorinin litre fiyatına yaklaşık 6,70 TL,

Benzinin litre fiyatına yaklaşık 2,50 TL zam yapılacağı öngörülüyor.
Bu artışla birlikte birçok ilde benzin ve mazot fiyatlarında yeni rekor seviyelere ulaşılması bekleniyor.

Sektör kaynaklarına göre akaryakıt fiyatlarındaki bu artışın temel nedeni, İran ve İsrail’e yönelik operasyonların ardından Hürmüz Boğazı’nda ortaya çıkan riskler ve küresel petrol arz güvenliğine dair endişeler oldu. Enerji piyasalarındaki bu gelişme, Türkiye’de benzin ve motorin maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Uzmanlar, gelecek günlerde petrol piyasasındaki dalgalanmaların devam etmesi halinde zamların pompaya yansımaya devam edebileceğini belirtiyor. Özellikle küresel petrol tedarik hattındaki belirsizliklerin akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı artırdığı vurgulanıyor.

Araç sahipleri ve sektör temsilcileri, bu gelişmelerin ardından benzin ve motorin talep ve bütçelerinde sıkı takipte bulunuyor.

Güncel verilere göre:

ABD Doları
Alış: 43,96 TL
Satış: 43,97 TL

Dolar kuru önceki kapanışa göre hafif yükseliş eğilimi gösteriyor.

Euro
Alış: 51,63 TL
Satış: 51,64 TL

Euro kurunda ise sınırlı bir geri çekilme dikkat çekiyor.

İngiliz Sterlini
Alış: 58,87 TL
Satış: 58,88 TL

Sterlin kuru da yatay ve hafif negatif seyir izliyor.

Piyasa uzmanları, döviz kurlarındaki dalgalanmaların küresel ekonomik gelişmeler, merkez bankalarının para politikaları ve jeopolitik risklerle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Yurt içinde açıklanacak makroekonomik verilerin de gün içerisinde kurlar üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.

Döviz piyasasında işlemler gün boyunca anlık değişimlerle devam ediyor.

Önceki işlem gününü ons altındaki artışla birlikte 7 537 TL’den kapatan gram altın, yeni güne yaklaşık yüzde 0,4 altında başladı. Aynı saatlerde altının onsu da önceki kapanışın yüzde 0,5 altında 5 307 dolar seviyesinde bulunuyor.

Analistler, fiyatlardaki yönü belirleyen en önemli unsurların uluslararası jeopolitik gelişmeler ve dolar kuru olduğunu belirtiyor. ABD ile İran arasındaki gerilim gibi dünya gündemindeki belirsizliklerin altına talebi etkilediği ifade ediliyor. Ayrıca bugün yurt içinde açıklanacak enflasyon verisi ile Avro Bölgesi’ndeki ekonomik göstergelerin de piyasalar üzerinde izleneceği belirtiliyor.

Altın yatırımcıları, özellikle ons altındaki dalgalanma ve küresel ekonomik risklere bağlı olarak kısa vadeli fiyat hareketlerini yakından takip ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dayandırılan analizlerde, gençlerin büyük bir bölümünün eğitim, istihdam ve sosyal yaşam beklentileri nedeniyle kırsal alanlardan kent merkezlerine göç ettiği belirtiliyor. Araştırmalar, her yüz gençten yaklaşık beşinin köylerde ikamet ederek aktif tarımsal üretim süreçlerine katıldığını gösteriyor.

Uzmanlar, kırsal nüfusun yaşlanmasının gıda güvenliği ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından önemli riskler oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Tarım sektöründe modern teknolojilerin kullanımının yaygınlaşmasına rağmen gençlerin üretim süreçlerine katılımının beklenen seviyeye ulaşamadığı ifade ediliyor.

Akademik çalışmalar, kırsal genç nüfusun tarımdan uzaklaşma eğiliminin yaygınlaştığını ve gençlerin kentlerdeki ekonomik ve sosyal imkanları daha cazip bulduğunu ortaya koyuyor. Bu durum özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde genç nüfus yoğunluğunu artırıyor.

Araştırmacılar, tarım sektöründe üretim sürekliliğinin sağlanabilmesi için genç girişimcilere yönelik destek programlarının genişletilmesi, dijital tarım uygulamalarının teşvik edilmesi ve kırsal yaşam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi amacıyla eğitim, finansman ve teknoloji destekli projelerin artırılması gerektiği belirtilirken, genç iş gücünün tarımsal üretime yeniden kazandırılmasının gıda güvenliği açısından stratejik önem taşıdığı ifade ediliyor.

Ankette, 2026 yılı için altının ortalama fiyat tahmini ons başına 4.746,50 dolar olarak hesaplandı. Bu rakam, Reuters’ın 2012’den bu yana yaptığı yıllık anketler içinde en yüksek tahmin olarak kayda geçti. Ekim ayında yapılan bir önceki ankette 2026 beklentisi 4.275 dolar seviyesindeyken, bir yıl önceki ankette ortalama tahmin 2.700 dolar/ons düzeyindeydi.

Altını destekleyen faktörler korunuyor

Uzmanlar, altın fiyatlarını destekleyen temel dinamiklerin 2026’da da etkisini sürdüreceğini belirtiyor. Jeopolitik gerilimler, merkez bankalarının güçlü alımları, ABD borcundaki artış, ticaret belirsizlikleri ve dolar dışılaşma süreci öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Değerli metaller şirketi GoldCore’un CEO’su David Russell, küresel ekonomik ve jeopolitik sistemlerin uzun süredir görülmeyen bir sınavdan geçtiğini vurguladı. Deutsche Bank analistleri ise altına yönelik yatırım gerekçelerinin değişmediğini ve tematik olarak güçlü kaldığını ifade etti.

Analistlere göre merkez bankaları, rezervlerini çeşitlendirmek ve dolar bağımlılığını azaltmak amacıyla altın alımlarını sürdürecek. Buna karşın yüksek fiyatların özellikle Asya’da mücevher talebini baskılaması bekleniyor.

Gümüşte yüksek getiri, yüksek oynaklık

Altındaki iyimser tablo gümüş tahminlerine de yansıdı. Ankete katılan uzmanlar, 2026’da gümüş fiyatının ortalama ons başına 79,50 dolar seviyesinde olacağını öngörüyor. Bu tahmin, ekim ayında açıklanan 50 dolarlık beklentinin oldukça üzerinde.

Hem güvenli liman hem de sanayi metali olarak değerlendirilen gümüşün son dönemde güçlü bir performans sergilediği belirtilirken, fiziksel piyasadaki arz sıkışıklığının gevşemeye başladığı ifade ediliyor. Analistler, talepteki zayıflama işaretleri nedeniyle gümüşte sert fiyat hareketlerinin ve yüksek oynaklığın sürebileceği uyarısında bulunuyor.

Julius Baer analisti Carsten Menke, güneş paneli üretiminde maliyet kaygıları nedeniyle gümüş kullanımının azalmasının ve mücevher talebindeki düşüşün sanayi kaynaklı talebi sınırlayabileceğine dikkat çekti.

Zeynel Akyol, sektörün dinamiklerini ve franchise modellerinde sürdürülebilirliğin yollarını kendi deneyimleri üzerinden anlatıyor.

“Franchise, kopyalanabilir bir başarı modelidir”

Franchise sisteminin en temel gücünün standartlaşma olduğunu belirten Akyol, aynı operasyonun farklı lokasyonlarda aynı sonuçları üretebilmesinin esas başarı kriteri olduğunu söylüyor.

Ona göre:

"Bir iş modeli, kurucusu sahada olmadan da kârlı çalışabiliyorsa franchise vermeye hazırdır.”

Kriz dönemlerinde neden daha dayanıklı?

Ekonomik dalgalanmalarda franchise işletmelerinin bireysel işletmelere göre daha az hasar aldığını aktaran Akyol, bunun temel nedenini merkezi yapı olarak açıklıyor.

“Merkezi satın alma, ortak reklam bütçeleri ve standart maliyet yönetimi belirsizlik dönemlerinde sistemi ayakta tutan unsurlar arasında yer alıyor.”

En büyük hata: Altyapı bitmeden büyümek

Franchise sistemlerinde sıkça yapılan hatalardan birinin, operasyonel altyapı tamamlanmadan franchise satılması olduğunu dile getiriyor.

“Eğitim, denetim ve lojistik mekanizmaları netleşmeden yapılan büyüme uzun vadede markaya zarar verir”

diyor.

Akyol’a göre başarısızlıkların önemli bir bölümü merkezden kaynaklanıyor. Merkezin yeterli destek sunmaması, standartları net koymaması ve maliyet kalemlerinde şeffaf davranmaması sistemi zayıflatıyor. Bunun yanında franchise’nin sistemi kişiselleştirme eğilimi de önemli bir risk alanı oluşturuyor.

“Franchise girişimcilik değil, yöneticiliktir”

Akyol, franchise işletmeciliğinin sanıldığı gibi özgür bir girişimcilik alanı olmadığını vurguluyor:

“Bu model, disiplinli bir yöneticilik anlayışı gerektirir. Kendi kurallarını koymak isteyen yatırımcılar genellikle bu sistemde zorlanır.”

Krizler fırsata dönüşebilir mi?

“Kriz dönemleri, zayıf yapıları elerken güçlü sistemler için büyüme fırsatı yaratır” diyen Akyol, dijital altyapısı güçlü, maliyetlerini iyi yöneten ve güven veren markaların bu süreçte pazar payını artırabildiğini aktarıyor.

Dijitalleşme franchise yapısını değiştiriyor

Son yıllarda yapay zekâ ve dijital sistemlerin franchise modellerinde daha etkin kullanılmaya başlandığını belirtiyor.

“Lokasyon seçiminden stok yönetimine kadar pek çok karar artık veri temelli alınıyor. Bu dönüşüm, denetimi kolaylaştırırken hata payını da azaltıyor.”

Yeni eğilim: Küçük metrekareli modeller

Önümüzdeki yıllarda daha düşük yatırım maliyetli “Express” franchise modelleri ile yalnızca paket servise odaklanan hayalet mutfakların yaygınlaşacağını öngören Akyol, sistem esnekliğinin yatırım kararlarında daha belirleyici olacağını ifade ediyor.

Türkiye’den neden az global franchise çıkıyor?

Akyol’a göre en büyük engel, standartların kişiye göre değişmesi.

“Uluslararası ölçekte güçlü bir franchise yapısı için lojistik, tedarik zinciri ve operasyonel disiplinin değişmez kurallarla yönetilmesi gerekiyor.”

Franchise almak isteyenlere net uyarı

“Yatırımcıların ilk olarak şu soruya yanıt araması gerekir: Bu marka bana sadece bir tabela mı sunuyor, yoksa sürdürülebilir bir işletme sistemi mi?”

diyor Akyol.

Franchise bir kültürdür

Akyol, iyi kurgulanmış bir franchise sisteminin yalnızca ticari bir yapı olmadığını vurguluyor:

“Her noktada aynı kaliteyi, aynı hizmet anlayışını ve aynı disiplini yaşatan bir işletme kültürü oluşturmak esas başarıdır.”