Çünkü insan yalnızca dinlenerek değil; isteyerek, emek vererek, merak ederek, sorumluluk alarak ve kimi zaman da zorlanarak yaşar. Hiçbir hedefin içimizde kıpırtı uyandırmadığı, hiçbir değişimin bizi hazırlığa çağırmadığı, hiçbir ihtimalin dikkatimizi toplamadığı bir yaşam huzurlu görünse de zamanla canlılığını kaybedebilir.

Bu nedenle sağlıklı olan, stresin hiç uğramadığı bir hayat kurmak değil; hangi noktada bizi harekete geçirdiğini, hangi noktada yıpratmaya başladığını anlayabilmektir.

Psikolojik açıdan stres, en temel hâliyle bedenimizin ve zihnimizin karşılaştığı taleplere verdiği uyum yanıtıdır. Bu yanıt her zaman zararlı değildir. Aksine, belirli bir düzeye kadar stres işlevseldir. Sınava hazırlanan bir öğrencinin masaya oturmasında ya da önemli bir toplantı öncesi kişinin hazırlık yapmasında bu ölçülü iç gerilimin payı vardır.

Ancak stres yoğunlaştığında veya uzun sürdüğünde aynı sistem yıpratıcı hâle gelir. Kısa süreli stres denizdeki dalga gibidir: Yükselir, görevini yapar ve geri çekilir. Bir görüşme tamamlanır, bir karar verilir, bir sorun çözülür… Beden yavaş yavaş olağan ritmine döner.

Kronik stres ise farklıdır. Burada beden sürekli hazırlık hâlinde kalır; sanki içeride kapanmayan bir alarm vardır. Uyku bozulabilir, mide ve bağırsak sistemi hassaslaşabilir, baş ağrıları ve kas gerginliği ortaya çıkabilir. Odaklanma ve karar verme güçleşebilir; tahammülsüzlük, kaygı, öfke ya da tükenmişlik hissi artabilir.

Bu belirtiler yalnızca bastırılması gereken rahatsızlıklar değil, sistemin taşıdığı yükü haber veren işaretlerdir.

Stresi bastırmak yerine dinlemeyi öğrenmek

Üstelik insan bazen yalnızca stres nedeniyle değil, stresten etkilenmesini bir yetersizlik olarak değerlendirdiği için de yorulur. Kendi tepkilerine yönelttiği eleştiri, yaşadığı zorlanmaya ikinci bir baskı ekler.

Oysa ruhsal dayanıklılık, yaşanan zorluklardan hiç etkilenmemek değil; bu zorlukların üzerimizdeki etkisini fark etmek, anlamlandırmak ve duygularımızı düzenlemeye yardımcı olacak yollar geliştirebilmektir.

Bu yazıda stresi dinlemek derken, ona teslim olmayı kastetmiyorum. Bu ifadeyi, bedenimizin ve zihnimizin verdiği işaretleri küçümsemeden, dramatize etmeden ve kendimizi yargılamadan fark edebilmek anlamında kullanıyorum.

Böyle bir farkındalık, yaşadığımızı hemen ortadan kaldırmaya çalışmadan ona daha yakından bakmayı içerir. Bu nedenle “Şu anda bedenimde ve zihnimde ne oluyor?” sorusu, çoğu zaman “Bunu nasıl hemen geçirebilirim?” sorusundan daha öğreticidir.

Çünkü fark edilen bir yaşantıyla daha bilinçli bir ilişki kurulabilir.

Mindfulness ile stres döngüsünü fark etmek

Mindfulness, yani bilinçli farkındalık, bu ilişkiyi dönüştürmeye yardımcı olan yaklaşımlardan biridir. Mindfulness pratiğinde dikkatimizi bilinçli biçimde şimdiki ana yöneltir ve o anda yaşadıklarımızı mümkün olduğunca yargılamadan fark etmeye çalışırız.

Buradaki amaç düşünceleri yok etmek ya da her koşulda sakin kalmak değil, o anda ne yaşadığımızı görebileceğimiz bir alan açmaktır.

Çünkü zihin çoğu zaman bulunduğu anda kalmaz; geçmişte söylenmiş bir cümleyi yeniden değerlendirir, gelecekte yaşanabilecek bir ihtimali prova eder ve henüz gerçekleşmemiş olasılıkların yükünü taşır.

Bilinçli farkındalık, zihnin bu hareketini fark etmeyi ve dikkati yeniden mevcut deneyime yöneltmeyi öğretir.

Stres yoğunlaştığında yaşadıklarımızın içine bütünüyle çekilebilir, bedenimizde ve zihnimizde olup biteni fark etmekte zorlanabiliriz. Mindfulness uygulamalarının katkılarından biri, bu yaşantıları daha erken fark edebilme becerisini desteklemesidir.

Bu fark ediş önemlidir; çünkü düşüncelerimiz, duygularımız, bedensel tepkilerimiz ve davranışlarımız birbirinden bağımsız ilerlemez.

Mindfulness bu döngüyü fark edebilme becerisini destekleyerek düşünceyi kesin bir gerçek olarak kabul etmeden gözlemleyebilmeyi ve ona eşlik eden bedensel, duygusal ve davranışsal değişimlere dikkat yöneltmeyi sağlar.

MBSR yaklaşımı ve stresle daha sağlıklı bir ilişki kurmak

Mindfulness uygulamalarında nefes, beden duyumları, düşünceler ve duygular dikkat alanındadır. Yoğun bir günün ortasında ayakların yere temasını hissetmek, nefesin hareketini izlemek ve omuzlarda, çenede ya da göğüste neler olduğunu fark etmek basit ama işlevsel bir başlangıçtır.

Bu yöneliş, yalnızca rahatlamaya değil, stresin izlerini daha erken tanımaya da yardımcı olur. Farkındalık, otomatik tepkinin arasına kısa bir durak koyar.

O durakta kişi; dinlenmek, yardım istemek, sınır koymak veya beklentilerini yeniden düzenlemek gibi seçenekleri değerlendirebilir. Bu, duygunun yönelttiği ilk davranışın tek seçenek olmadığını görmeyi kolaylaştırabilir.

MBSR (Bilinçli Farkındalık Temelli Stres Azaltma), Jon Kabat-Zinn tarafından geliştirilen sekiz haftalık yapılandırılmış bir programdır. Mindfulness meditasyonları, beden taraması, nefes farkındalığı, nazik hareket çalışmaları ve günlük yaşam uygulamalarını içerir.

Program kişiye stressiz bir hayat vadetmez; stres ortaya çıktığında bedensel duyumlarını, düşünce kalıplarını, duygularını ve otomatik tepkilerini daha bilinçli biçimde fark etmesine yardımcı olmayı amaçlar.

Bu süreçte yalnızca “Nasıl sakinleşirim?” sorusu değil; “Stres geldiğinde bedenimde ne oluyor?”, “Zihnim hangi düşünce kalıplarına gidiyor?” ve “Kendime nasıl davranıyorum?” soruları da önem kazanır.

Elbette mindfulness ve MBSR her durumda tek başına yeterli değildir. Yoğun kaygı, depresyon, travma sonrası belirtiler, panik atak, işlevselliği belirgin biçimde bozan uykusuzluk veya bedensel yakınmalar söz konusuysa bir ruh sağlığı uzmanından destek alınmalıdır.

Stresle ilişkimizi dönüştürmek, hayatı pürüzsüzleştirmek değildir. Belirsizlikler, sorumluluklar, kayıplar ve başlangıçlar yaşamın içinde kalacaktır. Değişebilecek olan, bunların karşısında kendimize nasıl eşlik ettiğimizdir.

İyi oluş, stresin ve olumsuz hislerin hiç uğramadığı bir hayat kurmakla değil; bu hisler geldiğinde onlarla daha bilinçli, ölçülü ve şefkatli bir ilişki kurabilmekle ilgilidir. İçimizdeki denizin her zaman durulmasını beklemek yerine dalgayı tanımayı, rüzgârı okumayı ve gerektiğinde yelken küçültmeyi öğrenebiliriz.

Yazar: Duygu Yılmaz

Sözleşmesi devam eden işletmeler için tahliye iddiası

İddiaya göre Prof. Dr. Mehmet Ali Yurdusev, Ege Üniversitesi içerisinde faaliyet gösteren ve kira sözleşmeleri devam eden bazı işletmelerin tahliye edilmesini istedi.

Üniversite çevresinde konuşulan iddialar arasında, işletmelerin mevcut sözleşme süreleri devam ederken böyle bir talebin gündeme gelmesinin soru işaretlerine neden olduğu belirtiliyor.

Rektör Alcı’dan açıklama bekleniyor

Konuyla ilgili iddiaların Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı’ya iletilmesine rağmen henüz resmi bir açıklama yapılmadığı ifade ediliyor. Ege Üniversitesi yönetiminden konuya ilişkin gelecek açıklamalar bekleniyor.

"Çift başlılık" iddiası

Bazı üniversite çalışanları ve akademisyenler, Prof. Dr. M. A. Y'nin üniversite yönetimindeki etkisinin arttığını, bunun da karar alma süreçlerinde "çift başlılık" algısına neden olduğunu iddia ediyor. Aynı iddialarda, bu durumun akademik ve idari işlemlerde gecikmelere yol açtığı, üniversite hastanesindeki hizmet süreçlerini de olumsuz etkilediği öne sürülüyor.

Dosya hazırlanacağı öne sürülüyor

Akademik çevrelerde konuşulan iddialara göre, bazı çalışanlar tarafından hazırlanan ve tanık beyanları ile çeşitli tespitleri içerdiği belirtilen bir dosyanın rektörlük makamına sunulmasının planlandığı ifade ediliyor.

Üniversite içinde yönetimsel koordinasyonun güçlendirilmesi ve yetki dağılımının daha açık şekilde tanımlanmasına yönelik taleplerin de dile getirildiği belirtiliyor. Prof. Dr. M. A. Y'nin Danışma Kurulu'ndaki konumunun yönetimdeki etki alanını artırdığı yönünde değerlendirmeler yapıldığı da iddialar arasında yer alıyor.

İhale ve kamu zararı iddiaları

Akademik çevrelerde dile getirilen iddialar arasında, Prof. Dr. M. A.Y hakkında geçmiş bazı ihale süreçleri ve kamu zararına ilişkin çeşitli iddialar da bulunuyor. Ancak bu iddialara ilişkin kamuoyuna açıklanmış kesinleşmiş bir yargı kararı veya resmi soruşturma sonucu bulunduğuna dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

İddialarla ilgili resmi açıklamaların ve olası idari ya da adli süreçlerin kamuoyu tarafından beklendiği ifade edilirken, haberde yer alan iddialara ilişkin Ege Üniversitesi yönetimi ile Prof. Dr. M. A. Y'nin görüşlerinin alınması, cevap hakkı ve tarafsızlık ilkesi açısından önem taşıyor.

Akran ve dijital zorbalık masaya yatırıldı

16 Mayıs Cumartesi günü düzenlenen etkinlikte, gençlerin hem fiziksel hem de dijital ortamda karşı karşıya kaldığı akran zorbalığı ve siber zorbalık konusu çok yönlü şekilde ele alındı. Katılımcılar, özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte gençlerin görünmeyen psikolojik baskılara daha açık hale geldiğine dikkat çekti.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan İzmir Eğitim Vakfı Başkanı Sema Çengil, çocukların yalnızca akademik başarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, duygusal güvenlik ve sosyal iyi oluşun da en az eğitim kadar önemli olduğunu söyledi. Çengil, gençlerin dijital dünyadaki varlık biçimlerinin doğru okunması gerektiğine işaret ederek, bu tür çalışmaların güvenli bir gelecek inşa etmek açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

İzmir Eğitim Vakfı Onursal Başkanı Muammer Çengil de projelerin gençlerin geleceğine yapılan en önemli yatırımlardan biri olduğunu belirterek, toplumsal farkındalık çalışmalarının yaygınlaşması gerektiğini dile getirdi.

Uzman isimlerden disiplinlerarası yaklaşım

Proje koordinasyonunu Seray Mayda’nın üstlendiği etkinlikte, farklı disiplinlerden uzman isimler gençlerle doğrudan temas kurdu. Moderatörlüğünü Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Dalkılıç’ın yaptığı söyleşide; Prof. Dr. Abbas Türnüklü, Uzman Psikolog Sena Toros, Marka ve Dijital İletişim Stratejisti Vural Koray Mayda ile İzmir Barosu Çocuk Hakları Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi Av. Sena Gökçe Tutguner konuşmacı olarak yer aldı.

Söyleşide; akran arabuluculuğu, psikolojik dayanıklılık, yapay zekânın gençler üzerindeki etkisi, siber güvenlik riskleri ve dijital zorbalığın hukuki boyutları gibi başlıklar detaylı şekilde değerlendirildi. Uzmanlar, dijital dünyadaki görünmez baskılara karşı hem ailelerin hem eğitim kurumlarının daha bilinçli hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Sanat yoluyla “görünmeyeni” anlatan sergi

Etkinliğin dikkat çeken bölümlerinden biri de disiplinlerarası sanatçı Begüm Özpaklar’ın hazırladığı tematik sergi oldu. Gençlerin maruz kaldığı görünmeyen baskıları, yalnızlığı ve dijital dünyanın yarattığı duygusal yükleri sanat aracılığıyla görünür kılan sergi, katılımcılardan büyük ilgi gördü.

Sergi, söyleşide ele alınan kavramları yalnızca teorik bir tartışma olmaktan çıkararak görsel bir deneyime dönüştürdü ve etkinliğin temel mesajını güçlendirdi.

Kentin farklı dinamikleri bir araya geldi

İzmir’de geniş yankı uyandıran etkinliğe mahalle muhtarları, kamu kurum temsilcileri, eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren isimler, iş dünyası temsilcileri ve sivil toplum kuruluşları yoğun katılım sağladı.

Konak Sosyal Hizmet Merkezi’nden Nuran Duman, mahalle muhtarları Gülay Pekcan, Nilgün Güney, Hicran Akuzun ve Nalan Çamaltı’nın yanı sıra eğitim, hukuk ve sosyal sorumluluk alanında çalışan birçok temsilci etkinlikte yer aldı.

Basın ve sivil toplum cephesinden de yoğun ilgi gören programa; İzmir Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Esat Erçetingöz, gazeteci-yazar Atilla Köprülüoğlu, ÇYDD Başkanı Aslı Tamtürk, İzmir Hasta Çocuk Evleri Başkanı Sevil Ozan ve çeşitli kurum temsilcileri katıldı.

Plaket yerine eğitime destek sertifikası

Program sonunda dikkat çeken bir uygulamaya da imza atıldı. Etkinliğe katkı sağlayan kurum ve konuşmacılara klasik plaketler yerine, bir çocuğun eğitimine destek sağlayacak bağış sertifikaları takdim edildi.

İzmir Kültür Sanat Fabrikası, Konak Belediyesi, TAMOFİS ve Kitap Arası Coffee & Book Store’a katkılarından dolayı teşekkür edilirken, ücretsiz kitap dağıtımı ve sosyal etkileşim alanları sayesinde katılımcılar arasında yeni iş birliklerinin de temelleri atıldı.

“Farkındalık çalışmaları sürecek”

İzmir Eğitim Vakfı, çocukların ve gençlerin güvenli, bilinçli ve destekleyici ortamlarda gelişimlerini sürdürebilmeleri adına eğitim odaklı sosyal sorumluluk projeleri ve farkındalık çalışmalarına devam edeceklerini açıkladı. Etkinlik, özellikle gençlerin yaşadığı görünmeyen psikolojik ve dijital sorunların artık daha fazla konuşulması gerektiğine dair güçlü bir mesaj verdi.

Uzay deneyimi 12 dakika sürecek

Şirket, roketle gerçekleştirilecek bu yörünge altı seferde yolculara 12 dakika süresince ağırlıksızlık hissi yaşatmayı vaat ediyor. Seferin en az 5 dakikasında yolcuları atmosfer dışına taşıyarak bu eşsiz deneyimi yaşatacak.

İnsansız uçuş testleri zorunlu olacak

Deep Blue Aerospace, bu seferin gerçekleştirilmesi için önümüzdeki iki yıl boyunca çok sayıda insansız uçuş testi yapmayı planlıyor. Şirket, Çin’de uzay turizmine yönelik satış yapan ilk firma olarak öne çıkıyor. 2027’de gerçekleşecek bu sefer, uzay turizminin gelişimine büyük katkı sağlayacak.