Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) bulunan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) yürütülen çalışmalar, parçacık fiziğinde yeni bir gelişmeyi ortaya çıkardı. Cambridge Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen araştırmada, bugüne kadar incelenen en küçük fiziksel ölçeğe ilişkin sinyaller elde edildi. Bilim insanları, bu ölçekte yapılacak çalışmaların evrenin temel yapısına ilişkin bilinmeyenleri aydınlatabileceğini değerlendiriyor.
Araştırmanın odağında güzellik kuarkı yer aldı
Araştırma kapsamında yüksek enerjili çarpışmalar sonucunda ortaya çıkan ve "güzellik kuarkı" olarak bilinen parçacıklar incelendi. Saniyenin trilyonda birinden daha kısa süre varlığını sürdüren bu parçacıkların etkileşimleri, son derece küçük ölçekte analiz edildi.
Elde edilen veriler, metrenin milyarda birinin trilyonda biri büyüklüğündeki etkileşimlerin incelenmesine imkan sağladı. Araştırmacılar, bu ölçeği "zepteevren" olarak tanımlıyor.
Karanlık maddenin gizemi araştırılıyor
Evrenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen ancak doğrudan gözlemlenemeyen karanlık madde, bilim dünyasının araştırdığı önemli konular arasında bulunuyor. Bilim insanları, parçacıkların davranışlarını inceleyerek karanlık maddenin yapısına ilişkin yeni ipuçları elde etmeyi hedefliyor.
Araştırmanın veri analizini yöneten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, zepteevren ölçeğinde gerçekleştirilen çalışmaların yeni parçacıkların davranışlarını gözlemleme fırsatı sunduğunu belirtti.
LHCb dedektörünün kapasitesi artırılacak
Araştırmanın devamı için projeye dahil olan 28 ülke, LHCb dedektörünün kapasitesini 10 kat artırmayı hedefleyen 150 milyon sterlinlik güncelleme konusunda anlaşmaya vardı. Bu yatırımın, gelecekte daha kapsamlı araştırmalar yapılmasına imkan sağlaması planlanıyor.
İngiltere'nin finansman kararı tartışma yarattı
İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçen yıl projeye yönelik finansman desteğini çekme kararı aldığını açıkladı. Bu kararın, İngiltere'nin uluslararası araştırmadaki katılımını etkileyebileceği belirtiliyor.
Uluslararası LHCb iş birliğini yöneten Profesör Tim Gershon, finansman kesintilerinin İngiltere'nin araştırmadaki rolünü tehlikeye atabileceğini ifade etti. Fizikçi Profesör Brian Cox da kararın İngiltere'nin bilimsel alandaki uluslararası itibarına zarar verebileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.
