Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğinde yürütülen İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Projesi’nde çalışmalar sürüyor. Körfezin doğu baseninde biriken çamurun temizlenmesi, susuzlaştırılması ve bertaraf edilmesini kapsayan projenin saha çalışmaları Mayıs 2023’te başladı. Proje kapsamında toplam 468 hektarlık alandan yaklaşık 3,8 milyon metreküp dip çamurunun çıkarılması hedefleniyor.
İkinci etap tamamlandı
Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin 7 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, projenin ikinci etabı tamamlandı. İki etapta toplam 225 hektarlık alandan yaklaşık 2,4 milyon metreküp dip çamuru çıkarıldı. Üçüncü etap kapsamında ise 247 hektarlık alanda çalışma yapılması planlanıyor.
Temizlik çalışmaları sırasında deniz tabanında biriken çamur, tarama ekipmanları ve boru sistemi aracılığıyla karadaki tesislere taşınıyor. Burada susuzlaştırılan çamur, uygun yöntemlerle bertaraf edilmek üzere işleme alınıyor.
Projenin hazırlıkları 2016’da başladı
İzmit Körfezi’ndeki dip çamurunun miktarını ve özelliklerini belirlemek amacıyla Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi iş birliğinde 2016 yılında araştırmalar başlatıldı. İstanbul Üniversitesi ve TÜBİTAK MAM tarafından hazırlanan fizibilite raporları doğrultusunda, körfezin doğu kesiminde 468 hektarlık alanın temizlenmesi gerektiği belirlendi.
Proje için ilgili kurumlar arasında 28 Ağustos 2022’de iş birliği protokolü imzalandı. Sahadaki çalışmalar ise 2 Mayıs 2023’te başladı.
Dip çamurunun temizlenmesi deniz ekosistemini hedefliyor
Körfezin doğu kesiminde biriken dip çamurunun, organik maddelerin ayrışması sırasında oksijen tüketimini artırarak deniz yaşamını olumsuz etkileyebildiği belirtiliyor. Projeyle deniz tabanındaki olumsuz koşulların azaltılması ve su altı canlıları için daha elverişli yaşam alanlarının oluşturulması amaçlanıyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre, dip çamurunun temizlenmesinin yanı sıra atık su arıtma altyapısının etkin işletilmesi, derelerden taşınan kirliliğin önlenmesi ve düzenli çevresel izleme çalışmaları da körfezin korunmasında önem taşıyor.
Çıkarılan çamurdan yapay resif üretildi
İzmit Körfezi’nden çıkarılan dip çamuru, laboratuvar çalışmalarında tuğla, briket, sıva malzemeleri ve beton katkısı olarak değerlendirilmek üzere denendi. Ayrıca çamur kullanılarak yapay resifler üretildi.
Eylül 2026’da dip çamurundan üretilen ve yüzde 65’e kadar çamur içeren yapay resifler Değirmendere’de denize bırakıldı. Uygulamayla deniz canlılarına yeni tutunma ve yaşam alanları sağlanması hedefleniyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi de temizlenen bölgelerde biyoçeşitlilik izleme çalışmaları yürütüyor. Körfezin korunması amacıyla deniz yüzeyindeki atıkların toplanması ve derelerden taşınan kirliliğin azaltılmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor.
