Milli Eğitim Bakanlığı, okullardaki yazılı sınavların hazırlanması ve değerlendirilmesinde ortak standartlar oluşturmayı amaçlayan Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) uygulamaya hazırlıyor. Yeni sistemle sınav planlamasından soru hazırlamaya, puanlamadan öğrenci başarısının analizine kadar birçok sürecin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.
Ortak sınav sistemi hangi sınıfları kapsayacak?
OYSS, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren resmi ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıfları ile liselerin 9, 10 ve 11. sınıflarında uygulanacak.
Ortaokullarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri kapsamda yer alacak. Liselerde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce derslerinde uygulanacak. Ancak 7. ve 11. sınıf İngilizce dersleri sistemin dışında tutulacak.
Soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru eklenecek
Bakanlığın açıklamasına göre, ilk ortak yazılı sınavlar öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarılması hedefleniyor. Her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni sorunun hazırlanması planlanıyor.
Sınavlar, konu soru dağılım tabloları doğrultusunda öğretmenler tarafından belirlenen senaryolara göre hazırlanacak. Öğretmenler, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısına yönelik açık uçlu soruları ve puanlama anahtarlarını kendileri oluşturacak. Diğer sorular ise sistemdeki soru havuzundan seçilecek.
Soruların zorluk düzeyleri ve puan değerleri öğretmenler tarafından belirlenecek. Soru havuzundaki sorular, sınavdan dört gün önce öğretmenlerin erişimine açılacak.
Sonuçlar e-Okul üzerinden değerlendirilecek
Sınavların ardından öğrencilerin her sorudan aldığı puanlar e-Okul sistemine işlenecek. Böylece öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler yapılarak öğrenme çıktılarının değerlendirilmesi ve öğrencilere geri bildirim sağlanması amaçlanıyor.
Sistemin kullanımına ilişkin bilgilendirme ve eğitimlerin 19-23 Ekim tarihleri arasında tamamlanması planlandı. Öğretmenler 26 Ekim'e kadar deneme uygulamaları yapabilecek. Bu tarihten itibaren okul geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin işlemlerin sistem üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.
Eğitimde eşitsizlik tartışması gündemde
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, ölçme ve değerlendirmede standart oluşturma hedefinin yanı sıra, açık uçlu soruların puanlanması ve okullar arasındaki imkân farklılıkları açısından da tartışılıyor.
BirGün yazarı Feray Aytekin Aydoğan, uygulamanın eğitimdeki mevcut eşitsizlikleri artırabileceği görüşünü dile getirdi. Aydoğan, özel okullar ile devlet okulları arasındaki olanak farklılıklarının değerlendirme süreçlerine yansıyabileceğini belirtti.
Yapay zekâ destekli soruların kullanımına da dikkat çeken Aydoğan, bu sistemlerde oluşabilecek hataların sorunlara yol açabileceğini ifade etti. Okullar arasındaki yapısal farklılıklar devam ederken ortak sınavlarla eşit ve objektif sonuçlara nasıl ulaşılacağına ilişkin soru işaretlerini gündeme getirdi.
MEB ise yeni sistemle farklı bölgelerde öğrenim gören öğrencilerin benzer özelliklere sahip ölçme araçlarıyla değerlendirilmesini ve sınav süreçlerinde ortak standartların güçlendirilmesini hedefliyor.
