Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında güvenlik alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan Mekke İttifak Anlaşması gündeme geldi. TRT Haber’in ulaştığı anlaşma metni, üç ülkeyi “Çekirdek Taraflar” olarak tanımlıyor. Egemenlik ve toprak bütünlüğünün korunmasını esas alan düzenleme, ortak tehditlere karşı koordinasyonu artırmayı ve ülkelerin savunma kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor.
Ortak savunma için karşılıklı yardım öngörülüyor
Anlaşmanın 2. maddesinde, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılacağı belirtiliyor. Böyle bir durumda saldırıya uğrayan ülkeye karşılıklı yardım imkânları kullanılarak destek sağlanması öngörülüyor.
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkına atıfta bulunan metne göre, sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği ihtiyaçların değerlendirilmesinin ardından belirlenecek. Askeri imkân ve kabiliyetler de yardım seçenekleri arasında yer alacak.
Savunma sanayiinde ortak projeler geliştirilecek
Mekke İttifak Anlaşması, üç ülkenin savunma sanayii alanındaki ortaklığını geliştirmeye yönelik hükümler de içeriyor. Tarafların karşılıklı mutabakatla teknoloji paylaşımı, ortak üretim ve araştırma-geliştirme projeleri yürütmesi planlanıyor.
Anlaşmada ayrıca uzman personel yetiştirilmesi, savunma inovasyonunun desteklenmesi ve askeri sanayi alanındaki deneyimlerin paylaşılması öngörülüyor. Barış, savaş ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça gibi ihtiyaçlar için karşılıklı lojistik destek sağlanması da metinde yer alıyor.
Üç ülke arasında ortak güvenlik komitesi kurulacak
Anlaşmanın uygulanmasını koordine etmek amacıyla “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” oluşturulacak. Komite, üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından meydana gelecek.
Yılda iki kez toplanması öngörülen komite, savunma ve güvenlik iş birliğinin geliştirilmesi ve uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların ele alınmasından sorumlu olacak. Ülke liderleri ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Anlaşmada, komiteye hizmet vermek üzere Suudi Arabistan’da daimi bir sekretarya kurulması da öngörülüyor. Sekretaryaya üç yıllık dönemlerle dönüşümlü olarak görevlendirilecek bir genel sekreter başkanlık edecek. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması planlanıyor.
İstihbarat paylaşımı ve terörle mücadele güçlendirilecek
Metinde, terörizmin farklı biçimleriyle mücadelede mevcut iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor. Taraflar, karşılıklı mutabakatla belirlenen güvenli kanallar üzerinden bilgi ve istihbarat paylaşımında bulunacak.
Gizlilik dereceli belgelerin korunmasına ilişkin hükümler de anlaşmada yer alıyor. Buna göre, söz konusu bilgi ve belgeler üçüncü ülkeler, şirketler veya kişilerle paylaşılmayacak; erişim yalnızca yetkili kişilere ve ihtiyaç esasına göre sağlanacak.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi onay sürecine bağlı
Anlaşmanın 16. maddesi, yürürlüğe giriş sürecini düzenliyor. Metne göre anlaşma, taraf ülkelerin kendi iç hukuklarında öngörülen onay işlemlerini tamamlamalarının ve son onay belgesinin sekretaryaya teslim edilmesinin ardından yürürlüğe girecek.
Anlaşmada ayrıca ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkının kullanılamayacağı, bu sürenin ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirim yapılması şartıyla çekilmenin mümkün olacağı belirtiliyor.
Türkçe, Arapça ve İngilizce hazırlanan metinde, yorum farklılıklarının ortaya çıkması durumunda İngilizce nüshanın esas alınacağı kaydediliyor.
